3 Ocak 2014 Cuma

OSMANLI'YI YENİDEN KEŞFETMEK (Timaş)

------------------------------------------------------------------------
Aşağıdaki seçmeleri eksik olmasın Adem Bey (Koçal) gönderdi. Seçen: Mustafa Osta. Kaynak: http://www.tarih-kultur.com/default.asp?mct=detay&Topic_ID=39719
------------------------------------------------------------------------
Tabii İtalya’daki Rönesans mimarisini göz ardı etmeyelim; ama yaklaşık bin sene İstanbul hem bu büyük mabediyle, hem de bizzat kendisi milletlerin dikkatini çekmişti.  Ona gitmek, onu gezmek, onu görmek bir imtiyazdı. (s. 11)

Buna rağmen,  İstanbul’un nüfusundan çok zenginliği,  orijinal mimarisi, kütüphaneleri dikkati çekerdi. Develer dolusu kervanlarla bu şehre kitap taşınırdı. (s. 12)

Bu şehrin törenleri, anlatılsın, öğrenilsin diye kitaplara konu olmuştu. (s. 13)

Bunun gibi bir başka tören de Kılıç Alayı idi. Eyüp’ten kılıç kuşanmış padişahın şehre makamına doğru yürüyüşünü düşününüz. Bunun kudsiyeti sadece bu toplumda değil, bütün dünyada tanınmak zorunda kalmıştır. 1. Dünya Savaşı içinde son padişah tahta çıktığı ve cülus törenini yaptığı gün kılıç kuşanmıştır. O zaman İngilizler şehri bombardıman altına almıştı. Sultan 6. Mehmet Vahidettin; Bugün şehir bombalanmaz demişti. Hakikaten o gün bomba atılmadı. (s. 16, 17)

19. yüzyıla kadar kimseye burnundan kıl aldırmayan İstanbul, aklımızı başımıza toplarsak gene de aldırmaz. potansiyeli bu kadar yüksek, gelişmeye bu kadar müsait, bu kadar güzel ve bu kadar zengin mirasa sahip başka şehir nerede? Hangi şehrin böyle bir silueti var? İstanbul’un dışı cihanı yakar, içindeki keşmekeş de bizi. Elli senedir onu çirkinleştirmek için her şeyi yapıyoruz ama gene de güzel. (s. 17)

Süleymaniye, 1, 5 kilometrekare alanıyla bizim kimliğimizdir, nüfus kağıdımızdır. Bizim bu memleketteki tapumuzdur. Buradaki laubali davranışımız, büyük şehrin hengamesine bu muhiti bırakmamız düpedüz bir intihardır. Üstelik gelecek nesillere karşı bizi utandıracak bir intihar olduğunu söylemek gerekir. (s. 25)

Harem’deki bütün kızlar padişah için toplanmış değildir. Orada padişaha takdim edilecek, padişahın beğeneceği özelliklere sahip bazı kızların olduğu doğrudur. Ama neticede birtakım kızlar orada hizmetli olarak kalır ve asıl önemlisi buradaki Türkçe ve İslamı öğrenen ve Osmanlı saray medeniyetinin benimsetildiği bu kızların bir kısmının Birun’a çıkan Enderun halkıyla baş göz edildiğidir. Dolayısıyla bir kan aristokrasisi, bir hukuki hükümranlık statüsü tespit edilmediği halde, Osmanlı cemiyeti de insanların genel kuralı dışında kalmamaktadır. Orada da insanların evlendirilmesi yoluyla bir seçkin sınıf yaratılmaktadır. Bu seçkin sınıf eli ayağı tuttuğu, aklı işlediği sürece hükümdarın yanında devletin yönetimini götürmektedir. (s. 33)

Bilhassa bizim okul tarih derslerimizde bir israf, bir lüzumsuzluk olarak addedilen ve ardından kanlı cahil bir isyanı davet ettiği için adeta suçlanan Lale Devri, bir medeniyetin açılması ve gelişmesi için adeta lüzumlu bir üslup değişikliğidir. (s. 59)

Fatih bir Rönesans senyörüdür. Rivayetler kendisinin çok lisan bildiği etrafındadır. Bu boş bir söz değildir. Mesela Trapezuntus, Giacoma Languschi diyor ki; onun kadar Helen kaynaklarını iyi okuyan yok. (s. 73)

Osmanlı İmparatorluğu’nun sarayları ve şaşaası üzerine çok söz söylenir; çok slogan atılır. Bütün bir nesil; okul kitaplarında yer alan Maliyenin iflası ve saraylar hikayesiyle büyümüştür. Oysa insanlarımız, son on yılda Avrupa’nın ve Rusya’nın başkentlerini gezmeye başladıktan ve buradaki saray ve kasırları gördükten sonra daha iyi fark ediyor;19. yüzyılın Osmanlı devlet tüketimi diğer büyük devletlerle mukayese edilemeyecek kadar ölçüde mütevazidir. (s. 91)

Üzerinde durulacak bir konu da Topkapı Sarayı’nın zenginliğinden ve ihtişamından çok kendine has karakteri, has çizgileri ve ananeleridir. Topkapı Sarayı bir ananedir ve buradaki yaşam bilmemiz gereken bir çizgidir. (s. 95)

Uzun bir saltanat boyunca Osmanlı Hanedanını kimse değiştirmeyi düşünmemiştir. Bu hanedanın halkla ilişkilerinde kendine kendisine has özellikleri vardır. Osmanlı,  üst üste bir düzine başarılı mareşal yetiştirmiş bir hanedandır ve içinde takdire şayan çok sanatkarlar vardır. (s. 116)

Mektebi Harbiye’nin, Yeniçeri Ocağı’nın hemen kaldırılmasından sonra yeniden teşkili ve özellikle 1848 gibi çok erken bir tarihte Avrupa ordularının bile bazılarında görülen kurmay mektebinin kurulması Osmanlı ordusundaki kumandan tipinin çok süratle modernleşmesini sağlayan yeniliklerdendir. İşte bu iki müessesedir ki modern Osmanlı ordusunu ve muasır tarihimizi şekillendiren kadroları da ortaya çıkarmıştır. (s. 122)

Yetişen bu grup imparatorluğun modernizasyonunu temsil etmektedir. Başarısız ve erken terfi dolayısıyla hayalperest emeller peşinde imparatorluğu ve orduları pek de hayırlı yollara sevk etmeyen Enver Paşa dışında unutmayalım, 1880’lerde doğan bir grup başta Mustafa Kemal Paşa, Kazım Karabekir, Fevzi Paşa ve tabiî ki Ali Fuat Paşa olmak üzere bunu göstermektedir. (s. 123)

Osmanlı Devletin’de Kadı ve Kazasker çok önemliydi. Kadıların reisi olan Rumeli ve Anadolu Kadısı Divan-ı Hümayuna girerlerdi. Divan-ı Hümayuna Şeyhülislam girmezdi. (s. 133)

Sultanahmet Meydanı ve onun etrafındaki eserlere sahip olan bir millet ve memleket, kültürüyle ve tarihi şahsiyetiyle haklı olarak övünebilir. (s. 146)

Ayasofya 537 yılında uzun bir inşaattan sonra açılan bu büyük kilise, üstünden geçen 1000 yılın sonunda, Sen Piyer, Süleymaniye ve aşağı yukarı bir 50 yıl sonra da yanı başındaki Sultanahmet yapılana kadar bütün dünyanın en büyük mabediydi. (s. 149)

Şunun üzerinde önemle durmalıyız; Türkiye yeryüzünde yoğunluğu itibariyle eski eserler barındıran en zengin ülkelerden biridir. (s. 163)

Osmanlı eğitimi hepimizin dikkatini çekeceği üzere irsiyyete dayanan,  bir seçkin zümre yaratmaktan çok liyakat sahibi ve buna sahip olabilecek kabiliyetteki gençlerin seçilip, yetiştirildiği bir sitemi ifade eder. (s. 177)

Osmanlı Tarihi, açıkça söyleyelim biz Türkler’in tarihidir, Türk Devletinin  tarihidir; ama aynı zamanda etrafımızdaki yirmi küsur devlette yaşayan onu aşkın milletin, çok dinli, çok dilli kavimlerin ortak bir tarihidir. (s. 184)

2 Ocak 2014 Perşembe

DUYURU


Büyük bilim adamımızın 66 kitabı, makaleleri ve köşe yazılarının dikkatli bir gözle okunulup bunlardaki çok önemli cümlelerin tespiti için gönüllü desteğine ihtiyaç var.

Hocamızla ve ana yayıncısıyla yakında görüştüm.

Projeyi yayınladım. 
http://ilberortaylisecmeler.blogspot.com/2013/12/secmeler-projesi.html

Örnek olması için siftahı yaptım...
http://ilberortaylisecmeler.blogspot.com/2014/01/gelenekten-gelecege-19-bask-istanbul.html

Desteğiniz çok önemlidir...

Saygılarımla

Bülent Ağaoğlu
bulentagaoglu@gmail.com

GELENEKTEN GELECEĞE. (19. baskı. İstanbul: Timaş, 2013)

EN ÖNEMLİ CÜMLELER
“Türk romanı, Tanzimat’tan bu yana değişen çevreyi algılayamayan aydının elindedir.” (23.s.)

“Günümüz aydını kendini ifade etmek istediğinde herhangi bir Ortadoğu ülkesinin aydınına göre çok daha az tabu ile karşılaşıyor. Bunda laik gelişmelerin büyük payı vardır. (24.s.)

“Belki bu imkan ve alışkanlığı edinmek konusunda Avrupalılar gibi uzun mücadeleler geçirmediğimizden olacak, laik ideolojinin resmen yerleştirilmesinin Türkiye toplumu için ne büyük bir tarihi imkan olduğunun bilincinde değiliz”. (24.s.)

“Geleneksel kültürü aramak, Türk toplumunun özgünlüğünü saptamak ve Türk romanını kendi özgün koşullarımızIa yaratmak gibi teorik safsataların hiçbir anlamı yoktur. Asılolan, zengin içerikli roman yazmaktır. “ (25-26.s.)

“Kendi içine kapanık insanlar verimsizdir ama toplumlar saldırgan ve zararlı olur. Türk aydınının dünyaya kapalı olduğunu söylüyoruz ama açıldığı zaman daha beter kapandığını pek söylemiyoruz. (25-26.s.)

" ... Dış dünyaya hem kendi değerler sistemimizden koparak, hem de onlara bağlı kalarak birlikte bakmayı bilmek gerekir. Türk aydını idarenin sansüründen önce kendi kafasındaki sansürü ve kapalılığı yıkmak zorundadır.” (25-26.s.)

“19. yüzyıl sonunun girdabına karşı durmak zorunda kalan Osmanlı Türk aydınları, onun bu günlük politikası yüzünden kara cahil kaldılar. Bu ezik adamlar Meşrutiyet'ten sonra bir imparatorluğu sırtlayıp ateş ortasından geçeceklerdi, geçemediler tabii ...”  (28.s.)

“Osmanlı siyasi ve kültürel tarihini 19. yüzyıldaki kadar ahmaklık ve zekanın bir arada sırtladığı görülmemiştir. “ (30.s.)

“Bu ülkede şimdiye kadar en saygın iş gören ve ilerleme gösteren takım, aydınlardır.” (32.s.)

“Osmanlı imparatorluğu 15-17. yüzyıllardaki klasik eskiçağ ve Ortaçağ imparatorluklarını adeta restore ederek yeniçağ imparatorluklarının böğrüne uzanmıştı. Ama askerlik ve yönetimdeki başarıları, bilim ve düşünce hayatındaki eserlerle paralellik göstermiyor.”. (48.s.)

“Yıkılış diye adlandırılan dönemde Türk dili daha da gelişmiş, toplumsal, idari kurumlarımız modernleşmiş, nihayet Türkler ve diğer Osmanlı milletleri çağdaş anayasal sisteme geçişte önemli adımlar atmışlarsa, bunun niçin gerileme ve yıkılış diye betimlendiğini hala anlamış değilim.” (58.s.)

“Osmanlı bilginleri gördükleri saygıya oranla, çağlarının bilimini, Yeniçağ dünyasının uyanışını toplumlarına  getirememişlerdir.” (81.s.)

“Ortada bir gerçek vardır: Türkçe klasik biçimine henüz ulaşmamıştır.” (87.s.)

“1930'lardaki sadeleşme hareketi 100 yıldır süregelen bir keşmekeşi bitirmeyi amaçlayan gerekli bir radikal girişimdi. Bu nedenle dil devrimini Türkiye tarihinin övünçle sahip çıktığımız bir olayı olarak nitelendiriyoruz.” (90.s.)

“ Türk aydınının asıl dikkatle kendisini eğitmesi gereken alan, ana dilinde düşünme alışkanlığıdır, yani cümlenin yapısını iyi kurmasıdır.” (92.s.)

“Türk dili, düşünürken kelime ve cümle yapısını iyi değerlendiren yazarlarla gelişecektir. ” (93.s.)

“Türkiye tarihinin mutlu bir olayı Arap, Iran, Yunan, Slav vs. gibi kültürlerin üzerinde yerleşmiş olmamızdır. “ (93.s.)

“Bizim toplumumuzda devlet otoritesini her yere sokmak eğilimi pek yaygındır..” (95.s.)
“Türkler tarihi boyunca bağımsız yaşamış ve dillerini hem bürokraside, hem de edebiyatta kullanmış bir ulustur. “ (97.s.)

“Türk dil devriminin büyük önderi Atatürk, bu nedenle Dil Kurumu’nu önerilere rağmen Akademi haline getirmemiş, bir dernek olarak bırakmıştı”. (98.s.)

“Maalesef bizim ülkemizde, seçkin geniş bir kadro oluşturacak sayıda büyük dil bilginleri yoktur”. (98.s.)

“Yeni Türk alfabesi, Türk fonetiğinin özellikleri iyice düşünülerek hazırlanmıştır ve bugünkü Türk alfabesi sayesinde Türkçe, imla sorunu en az olan dillerdendir”. (109.s.)

“Türk toplumu harf devrimi ile büyük bir değişmeye girmiş değildir, değişmeye giren Türk toplumu harfleri değiştirmek zorunda kalmıştır. Ancak bu değişiklikten 1928'de en hararetli taraftarlar bile çekiniyordu. Kararı tek başına veren Gazi Mustafa Kemal (Atatürk) olmuştur.” (111.s.)

“Bizde kentsoylu düzeni başlangıcından itibaren ulusal değil de, uluslararası gücün uzantısı olduğu için lonca kültürünü temel almak şöyle dursun, bir kenara kakalamıştır.” (144-145ss.)


1 Ocak 2014 Çarşamba

İLBER ORTAYLI KAYNAKÇASI İÇİN ÖNERİLER

Kasım 2012 tarihinde hazırladığım http://www.mikrobeta.com.tr/wp-content/uploads/bsk-files-manager/235_299.pdf çalışmasının gereken seviyede fayfalı olması için neler yapmalı?

Duyurusu için;

Wikipedi maddesine http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0lber_Ortayl%C4%B1 ek yaptım. Fakat halen yayınlanmadı...

https://tr-tr.facebook.com/OrtayliIlber sayfasında Aralık 2013 sonu itibariyle çalışmanın linki yayınlandı.

KİTAPLARI (66)

  • Avrupa ve biz. / İlber Ortaylı. -- Ankara : Turhan Kitabevi, 2007. 306 s. ; 20 cm. -- (Araştırma inceleme ; 11). [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). (8. baskı.  İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2011. 256s. )

  • Batılılaşma Yolunda. İstanbul: Turkuvaz Kitap, 2007. 256s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  http://m.friendfeed-media.com/406a51d1754850573cde16e556effd63ad80952e


  • Belediyecilik araştırma projesi / Editör : Ergun Türkcan. 1. bsk. [Ankara : Türk İdareciler Derneği, 1978-1979-1982] (Ayyıldız Matbaası). 3 c. : şkl., tbl. ; 24 cm. Türk İdareciler Derneği. Bilimsel araştırma dizisi ; İçindekiler : 1. c. Türkiye'de belediyeciliğin evrimi / İlhan Tekeli, İlber Ortaylı - 2. c. Belediye işlevlerine nicel bir yaklaşım / Teoman Yayın... [ve başkaları] - 3. c. Yeni bir belediyeciliğe doğru / Çelik Aruoba... [tokat/

  • Cumhuriyetimize dair. / İlber Ortaylı, Deniz Ülke Arıboğan, Hilmi Yavuz ; söyleşi İsmail Küçükkaya. -- Ankara : Aşina Kitaplar, 2008. 263 s. ; 21 cm. [İSAM/İSAM]


  • Cumhuriyet'in İlk Yüzyılı 1923 2023. / İlber Ortaylı, İsmail Küçükkaya. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 336s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).

  •   
    Çarlık Rusyasında Türkçülük hareketleri ve Gaspıralı İsmail Bey. Ankara:  Milliyetçi Türk Kadınları Derneği, 1968. 23 s. : 21 cm. Milliyetçi Türk Kadınları Derneği yayınları ; 1.  Eser fotokopi halindedir. [ttk/ttk]


  • Davutoğlu, Ahmed: Tarihin dönüşü / konuşmacılar: Ahmed Davutoğlu, İlber Ortaylı; görüşen Taha Akyol. - İstanbul: Yakın Plan Yayınları, 2011. 206 s.; 20 cm. - (Yakın Plan Yayınları; 13. kitap. Türkiye siyaseti; 06). ISBN: 978-605-5535-15-5. [DAGM/DAGM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Defterimden Portreler. (Tarihten ve Günümüzden) 5. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 256s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Eski dünya seyahatnamesi / İlber Ortaylı ; ed. İsmail Küçükkaya . -- 2. bs. -- Ankara : Aşina Kitaplar, 2007. 192 s. ; 21 cm. [İSAM/İSAM]. (8. baskı. Ankara: Aşina Kitaplar, 2009.  195s.). (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Filoloji ve tarih. Ankara : Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA), 2005. 38 s. ; 20 cm. -- (Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) forumu ; 32). [İSAM/İSAM]

  • Gelenekten geleceğe. İstanbul: Hil yayın, 1982. 134s. [tao-zk/  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  (İstanbul: Ufuk Yayınları, 2001.  184 sayfa. ISBN:9756714050). ( 9. bs. -- İstanbul : Ufuk Kitapları, 2004. 184 s. ; 20 cm. -- Ufuk kitapları ; 10. Tarih dizisi ; 3). ( İstanbul: Alkım Kitabevi, 2007. 186s.). ( İstanbul: Ufuk Kitapları, 2008. 184s. ). (18. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 192s.  / Tarih Dizisi. )

  • İkinci Abdülhamit döneminde Osmanlı İmparatorluğunda Alman nüfuzu / İlber Ortaylı. - Ankara: Ankara Üniversitesi, 1981. IX, 148 s.; 24 cm. - (Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi yayınları; no. 479. 100. doğum yılında Atatürk'e armağan dizisi; 24). [DAGM/DAGM]
    http://psi301.cankaya.edu.tr/uploads/files/II%20Abdulhamit%20donemi%20Alman%20Nufuzu.pdf
    İlber Hoca'yla Topkapı Sarayı . İstanbul: Muştu Yayınları, 2008. 56s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • İlber Ortaylı ile tarihin sınırlarına yolculuk. / İlber Ortaylı ; haz. Mustafa Armağan. -- İstanbul : Ufuk Kitapları, 2001. 183 s. ; 20 cm. -- (Ufuk kitapları ; 14. Tarih dizisi ; 6). [İSAM/İSAM]. 2. baskı.    İstanbul: Ufuk Kitapları, 2008. 184s. / Tarih Dizisi (http://www.kitapyurdu.com adresinde   içindekiler sayfası verilmiş)

  • İlber Ortayli Seyahatnamesi Bir Tarihçinin Gezileri. İstanbul: Timaş, 2013.

  • İmparatorluğun en uzun yüzyılı. / İlber Ortaylı. -- İstanbul : Hil Yayın, 1983. 208 s. ; 20 cm. -- (Hil ; 10). [İSAM/İSAM]. (Sırpça, Yunanca ve Macarca'ya da çevrildi ve yayımlandı).
    (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). [zk/ (2. bs. -- İstanbul : Hil Yayın, 1987. 236 s. ; 24 cm. -- Hil Yayın ; 10. Araştırma dizisi ; 4). (18. bs. -- İstanbul : İletişim Yayınları, 2004. 296 s. ; 20 cm. -- İletişim yayınları ; 565. Araştırma inceleme dizisi ; 90). (21. baskı. İstanbul: İletişim Yayınevi, 2005. 296s.). (Alkım Yayınevi.  2006. 288 sayfa. ISBN:9759920085). (34. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 335s. )

  • İstanbul’a muhtemel göç dalgaları / mülak. Şerif Mardin , İlber Ortaylı ; katk.bul. Ümit Meriç. İstanbul : İst.Büy.Şeh.Bel.APK Daire Başk., 2004. 208 s.:tbl.,res. 24 sm. İstanbulu Bekleyen Sosyal Riskler Araştırması2. [ibb.ak/

  • İstanbul'dan sayfalar. / İlber Ortaylı. -- İstanbul : Hil Yayın, 1986. 216 s. -- (Hil Yayın ; 30).  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). [İSAM/İSAM]. ( 1987. 230 s.; 17 cm. - Hil Yayınları 30. İlber Ortaylı Bütün Eserleri; 2). (İstanbul : Hil Yayın, 1987. İlaveli). (İstanbul : İletişim Yayınları, 1995. 250 s. : res. -- İletişim yayınları ; 225; 13). (6. bs. --   İstanbul : İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.ş., 2003. IX, 214 s. : res.). (5. baskı. İstanbul: İletişim Yayınevi, 2005. 259s.). (9. baskı. İstanbul: Alkım Kitabevi, 2007. 320s. / Tarih Dizisi). (desenler Sevinç Altan. -- İstanbul : Turkuvaz Kitap, 2009. 280 s. : res. ; 21 cm. -- Turkuvaz ; 207. Tarih ; 6). (3. baskı. İstanbul: Turkuvaz Kitap, 2011. 280s.  / Tarih Dizisi). 

  • Kırk ambar sohbetleri. -- 2. bs. -- İstanbul : Aşina Kitaplar, 2006. X, 275 s. ; 21 cm. [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Mekanlar ve olaylarıyla Topkapı Sarayı. / İlber Ortaylı ; fot. Mustafa Yılmaz ; ed. Hasan Hayri Demirel, Salih Gülen. -- İstanbul : Bank Asya, 2007. 312 s. : fot. ; 32 cm. -- (Bank Asya Kültür Hizmetleri ; 5) Kitabın CD’si de var. [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Osmanlı barışı. İstanbul: Ufuk Kitapları, 2003. [zk/ (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın   İçindekiler sayfaları verilmiş).  (3. bs. -- İstanbul : Ufuk Kitapları, 2004. 204 s. ; 21 cm. -- Ufuk kitapları ; 39. Tarih dizisi ; 13). (7.bsk. - İstanbul: Ufuk Kitap, 2006. 204 s.; 21 cm. - Ufuk Kitap; 39. Tarih dizisi; 13. ISBN: 975-6571-50-0.). ( 7. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2010. 240s. ).  
    Osmanlı devletinde kadı : hukuk ve idare adamı olarak. Ankara : Turhan Kitabevi, 1994. 82, [1] s. ; 20 cm. [İSAM/İSAM]

  • Osmanlı düşünce dünyası ve tarihyazımı (Seçme eserleri: 4). İstanbul : Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010. 188 s. ; 23 cm. -- (Türkiye İş Bankası kültür yayınları ; 2046).[İSAM/İSAM]
    Osmanlı İmparatorluğu’nda iktisadi ve sosyal değişim : makaleler I. Ankara : Turhan Kitabevi Yayınları , 2000. XII, 553, 25 s. : belge, hrt. ; 24 cm. [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Osmanlı imparatorluğu'nda Alman nüfuzu. / İlber Ortaylı. -- İstanbul : Kaynak Yayınları, 1983. 159 s. ; 24 cm.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). (İstanbul : Kaynak Yayınları, 1983. 159 s.). (İstanbul: Alkım Kitabevi, 2006. 208s.). (6. baskı. İstanbul: İletişim Yayınevi, 2006. 240s.). (12. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 240s. / Osmanlı Tarihi Dizisi. ). 

  • Osmanlı Mirası. 2. baskı./  İlber Ortaylı, Taha Akyol. İstanbul: Timaş Yayınları, 2011. 175s. / Osmanlı Tarihi Dizisi.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Osmanlı mirasından Cumhuriyet Türkiyesi'ne : İlber Ortaylı ile konuşmalar / konuşmacı: İlber Ortaylı; görüşen Taha Akyol. - 2.bsk. - İstanbul: Ufuk Kitapları, 2002. 158 s.; 21 cm. - (Ufuk Kitapları; 23. Tarih dizisi; 7). ISBN: 975-6571-22-1 [DAGM/DAGM]. 

  • Osmanlı sarayında hayat. İstanbul : Yitik Hazine Yayınları, 2008. 216 s. ; 23 cm. -- (Yitik Hazine yayınları ; 23).  [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Osmanlı toplumunda aile. İstanbul : Pan Yayıncılık, 2000. VIII, 184 s. ; 24 cm. -- (Gri yayın dizisi ; 22).  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  (6. baskı. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2004. 184s.  / Tarih Dizisi). (13. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 240s.). 

  • Osmanlı’da değişim ve anayasal rejim sorunu. (Seçme eserleri: 2). İstanbul : Türkiye İş Bankası   Kültür Yayınları, 2008. [8], 343 s. : fot., hrt. ; 23 cm. -- (Türkiye İş Bankası Kültür yayınları ; 1491).[İSAM/İSAM]

  • Osmanlı’da milletler ve diplomasi. İstanbul : Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2008. 340 s. : res. ; 23 cm. -- (Türkiye İş Bankası Kültür yayınları ; 1621). [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).

  • Osmanlı’nın üç başkenti : Bursa-Edirne-İstanbul / metin İlber Ortaylı. [y.y.] : Türkiye, [200?]. 69 s. : rnk. res. ; 22 cm. [ttk/ttk]

  • Osmanlı’yı yeniden keşfetmek / İlber Ortaylı . -- 6. bs. -- İstanbul : Timaş Yayınları, 2006. 189 s. : res. ; 21 cm. -- (Timaş yayınları ; 1453. Tarih ; 27) . [İSAM/İSAM]. (2.bsk. - İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009. 340 s.; 23 cm. - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları; genel yayın: 1621). 

  • Osmanlı'da Milletler ve Diplomasi . Seçme Eserler III. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2012. 340 sayfa. ISBN:9944885287.   (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  

  • Osmanlı'nın İzinde I (Prof. Dr. Mehmet İpşirli Armağanı) Feridun M. Emecen, İdris Bostan, İlber Ortaylı, M. Akif Aydın Timaş Yayınları / Osmanlı Tarihi Dizisi

  • Osmanlı'yı yeniden keşfetmek / İlber Ortaylı. - 7.bsk. - İstanbul: Timaş Yayınları, 2006. 189 s.; 21 cm. - (Timaş Yayınları; 1453. Tarih; 27). ISBN: 975-263-371-4. (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  [DAGM/DAGM]. (17.bsk. - İstanbul: Timaş Yayınları, 2006. 189 s.; 21 cm. - Timaş Yayınları; 1453. Tarih; 27). (34. baskı.  İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 192s.)

  •   
    Ottoman studies. İstanbul : İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2004. VI, 253 s. ; 24 cm. -- (İstanbul Bilgi Üniversitesi ; 77. History ; 10). (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). [İSAM/İSAM]. (4. baskı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2012. 260s.   

  • Payitaht-ı zemin Eminönü : bir dünya başkenti. / İlber Ortaylı, Vahdettin Engin, Erhan Afyoncu ; Proje koordinatörü Latif Coşar ; editör Kasım Demirci. -- İstanbul : Eminönü Belediyesi, 2008. 1. c. (551 s.) : fot., hrt. ; 33 cm. [İSAM/İSAM]

  • Payitaht-ı zemin Eminönü : bir dünya başkenti. / İlber Ortaylı, Vahdettin Engin, Erhan Afyoncu ; Proje koordinatörü Latif Coşar ; editör Kasım Demirci. -- İstanbul : Eminönü Belediyesi, 2008. 2. c. (552 s.) : fot., hrt. ; 33 cm. [İSAM/İSAM]

  • Son imparatorluk Osmanlı  (Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek 2). / İlber Ortaylı. - İstanbul: Timaş   Yayınları, 2006. 205 s.; 21 cm. - Timaş Yayınları; 1570. Tarih; 29. ISBN: 975-263-490-7. [DAGM/DAGM]. (16. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 208s. / Popüler Tarih Dizisi). 

  • Studies on Ottoman transformation. İstanbul : The Isis Press = İsis Yayımcılık, 1994. VII, 217 s. -- (İsis Yayımcılık ; 10). [İSAM/İSAM]. (https://www.gorgiaspress.com/bookshop/pc-58372-107-ortayli-ilber-studies-on-ottoman-transformation.aspx adresinde kitabın içindekiler sayfasına yer verilmiş).
    ---------------------------------------

  • Tanzimat devrinde Osmanlı mahalli idareleri (1840-1880). Ankara : Türk Tarih Kurumu, 2000. VIII, 365 s. : belge ; 28 cm. -- (Türk Tarih Kurumu yayınları ; VII. dizi sayı 178). [İSAM/İSAM].    (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Yayinlar&KitapNo=925. 

  • Tanzimattan cumhuriyete yerel yönetim geleneği. İstanbul : Hil Yayın, 1985. 222 s. ; 24 cm. --   (Hil Yayın ; 23. Araştırma dizisi ; 2). [İSAM/İSAM] (1974 yılında "Tanzimat devrinde Osmanlı mahalli idareleri (1840-1880)" adıyla yayınlanan kitaptır)
    ---------------------------------------
    Tanzimattan sonra mahalli idareler (1840-1878) . Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü, 1974. XIV, 280 s.: 9 levha; 24 cm. - (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü yayınları no. 142). Bibliyografya: 259-266.ss. [DAGM/DAGM]

  • Tarih Atlası / Birinci Baskı. İstanbul : Doğan-Burda Rizzoli Dergi Yayıncılık , 2004. 80 s. ; res. ; hrt. ; 30 cm. [tokat/

  • Tarih sohbetleri: Kent ve Toplum . İstanbul : Profil Yayıncılık, 2011. 189 s. ; 21 cm. -- (Profil ; 219. Prestij kitaplar ; 17). [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Tarih yazıcılık üzerine.  Ankara : Cedit Neşriyat, 2009. 232 s. ; 21 cm. -- (Cedit neşriyat ; 18. Araştırma inceleme serisi ; 13). [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Tarihimiz ve biz (Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek: 4). İstanbul : Timaş Yayınları, 2008. 222 s. ; 21 cm. -- (Timaş yayınları ; 1832. Osmanlı tarihi ; 25). [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Tarihin Gölgesinde. 2. baskı. / İlber Ortaylı, Taha Akyol. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 183s.  / Araştırma - İnceleme Dizisi.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Tarihin ışığında. İstanbul : Profil Yayıncılık, 2009. 231 s. ; 21 cm. -- (Profil yayıncılık ; 134. Prestij kitaplar ; 7). [İSAM/İSAM]  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Tarihin izinde / İlber Ortaylı . -- 2. bs. -- İstanbul : Profil Yayıncılık, 2008. 204 s. ; 21 cm. -- (Profil yayıncılık ; 74. Prestij kitaplar ; 2). 1. Tarih_Felsefe 2. Tarih_Denemeler. [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). ( 4. baskı. 224s. İstanbul: Profil Yayıncılık, 2011.  / Araştırma-İnceleme Dizisi). 

  • Tarihin Sınırlarına Yolculuk. 19. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2011. 208s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş).  http://www.turkcecin.net/wp-content/yuklemeler/2011/10/%C4%B0lber-Ortayl%C4%B1-Tarihin-S%C4%B1n%C4%B1rlar%C4%B1na-Yolculuk.pdf


  • The Ottoman Qdi-courts (Mahkama). Chicago :  The University of Chicago , 1975. [tokat/bilkent]

  • The three capitals of the Ottoman Empire : Bursa - Edirne - İstanbul. [y.y.] : Turkey, [200?]. 63 s. : rnk. res. ; 22 cm. [ttk/ttk]

  • Topkapi Palace Milestones in Ottoman History. New York: Blue Dome Press , 2008. 276 s. kroki, rnk. fotoğ 32 cm.276s.  ISBN 9781935295006. [toplukatalog.gov.tr/

  • Toplumsal yapıyla ilişkileri açısından Türkiye' de mülki idare amirliği : sistem ve sorunlar / Editör:  Kurthan Fişek ; yazarlar: Uygur Kocabaşoğlu, Oğuz Onaran, İlber Ortaylı, Mümtaz Soysal, Gencay Şaylan, Artun Ünsal ...[ve bşkl.]. Ankara:  Türk İdareciler Derneği,  [1976?]. xvi, 464 p.; 24 cm. Türk İdareciler Derneği Bilimsel Araştırma dizisi ;  1 . [tokat-nadirkitap.com/

  • Toprak insan ilişkileri açısından Türk köyünün sosyo- ekonomik yapısından biçimlenişi/ Ankara: Regional Planning Faculty of Architecture Middle E. Tec.Un, [19--?]. 137 s; 22 cm. Teksir. [tokat/

  • Türkiye idare tarihi. Ankara : Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü, 1979. XIV, 326 s. ; 24 cm. -- (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü yayınları ; 180). 1. Kamu yönetimi. [İSAM/İSAM]

  • Türkiye idare tarihine giriş. Ankara : Turhan Kitabevi, 1996. 178 s. : hrt.  [İSAM/İSAM]

  • Türkiye teşkilat ve idare tarihi. Ankara : Cedit Neşriyat, 2008. 592 s. ; 23 cm. -- (Cedit Neşriyat ; 10. Araştırma inceleme serisi ; 8). [İSAM/İSAM].  (http://www.kitapyurdu.com adresinde   kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Türkiye'de belediyeciliğin evrimi. Ankara: 1978. XIX+312. (İlhan Tekeli ile birlikte). [zk-tao/

  • Türkiye'nin Yakın Tarihi. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 240s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Türkler ve İslamiyet / İlber Ortaylı, Mümtaz'er Türköne, Nevzat Yalçıntaş. İstanbul: Yakamoz Yayınevi, 2008. (İlber Ortaylı'nın 5 makalesi 17-80. sayfalar arasında yer almaktadır.) 184s. / Araştırma Dizisi.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Üç kıtada Osmanlılar. (Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek 3)./ - İstanbul : Timaş Yayınları, 2007. 170 s. : res. ; 21 cm. -- (Timaş yayınları ; 1709. Popüler tarih ; 30).  [İSAM/İSAM]. (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). (5. baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 192s.  / Popüler Tarih Dizisi.). 

  • Yakın Tarihin Gerçekleri (Osmanlı'nın Çöküşünden Küllerinden Doğan Cumhuriyete). İstanbul: Timaş Yayınları, 2012. 256s.  (http://www.kitapyurdu.com adresinde kitabın İçindekiler sayfaları verilmiş). 

  • Zaman kaybolmaz : İlber Ortaylı kitabı. / İlber Ortaylı ; söyleşi Nilgün Uysal. -- İstanbul : Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006. XIV, 626 s. : fot. ; 20 cm. -- (Türkiye İş Bankası Kültür yayınları ; 922). [İSAM/İSAM]